شنا برای کودکان مفید و دوستداشتنی است، اما گاهی بعد از تمرین چشمها اذیت میشوند. سوزش چشم کودکان بعد شنا و قرمزی چشم کودکان بعد شنا معمولاً بلافاصله پس از خروج از آب یا چند ساعت بعد دیده میشود و نگرانی والدین را بالا میبرد. این وضعیت همیشه خطرناک نیست، ولی اگر علتها را درست بشناسید، هم پیشگیری سادهتر میشود و هم زمان مراجعه به پزشک دقیقتر. در این مطلب علل اصلی سوزش چشم کودکان بعد شنا و قرمزی چشم کودکان بعد شنا را توضیح میدهم و راهکارهای عملی ارائه میکنم.
چرا بعد از شنا چشم کودکان میسوزد و قرمز میشود؟
سطح چشم با لایه اشکی پوشیده شده است؛ این لایه مثل یک محافظ شفاف عمل میکند، pH را متعادل نگه میدارد و مواد محرک را رقیق میسازد. آب استخر اگر این تعادل را به هم بزند، زمینه سوزش چشم کودکان بعد شنا و قرمزی چشم کودکان بعد شنا شکل میگیرد. علتها معمولاً در سه گروه قرار میگیرند:
- تحریک شیمیایی ناشی از مواد ضدعفونی و تنظیمکنندههای pH
- تحریک فیزیکی مثل باز کردن چشم زیر آب، اصطکاک و فشار آب روی صورت
- آلرژی یا عفونت (کمتر از دو مورد بالا، اما مهمتر از نظر پیگیری)
در ادامه دو علت مهمتر را دقیقتر بررسی میکنیم.
تأثیر کلر و مواد شیمیایی موجود در استخر
کلر برای ضدعفونی آب لازم است، اما عامل اصلی ناراحتی چشم همیشه خود کلر نیست. ترکیباتی به نام کلرامینها وقتی ساخته میشوند که کلر با عرق، ادرار، مواد آرایشی، کرم ضدآفتاب و دیگر مواد آلی واکنش میدهد. همین کلرامینها معمولاً بوی تند استخر را بیشتر میکنند و اثر تحریککننده قویتری روی چشم و حتی گلو دارند.
چند نکته تخصصی و کاربردی:
خارج شدن pH از محدوده مناسب، لایه اشکی را ناپایدار میکند. نتیجهاش احساس خشکی، اشکریزش و قرمزی چشم کودکان بعد شنا است.
کلر و کلرامینها چربیهای سطحی لایه اشکی را کم میکنند. این بخش چربی جلوی تبخیر سریع اشک را میگیرد؛ کاهش آن یعنی خشکی بیشتر و سوزش چشم کودکان بعد شنا شدیدتر.
در ساعات شلوغ، ورود مواد آلی به آب زیاد میشود. اگر تصفیه و تهویه دقیق نباشد، سطح کلرامینها بالا میرود و احتمال قرمزی چشم کودکان بعد شنا بیشتر میشود.
نشانههایی که بیشتر به تحریک شیمیایی میخورند:
- قرمزی دو چشم همزمان
- سوزش همراه با اشکریزش
- بدتر شدن ناراحتی بعد از ماندن طولانیتر در آب
حساسیت چشم های کودکان
بعضی کودکان زمینه آلرژی دارند؛ مثل آلرژی فصلی، اگزما یا آسم. در این شرایط، چشم نسبت به محرکها واکنش تندتری نشان میدهد و سوزش چشم کودکان بعد شنا سریعتر ظاهر میشود. در کودکان حساس، حتی تماس کوتاهتر با آب هم گاهی قرمزی را طولانی میکند.
- الگوی علائم در حساسیت بیشتر اینطور دیده میشود:
- خارش پررنگتر از سوزش
- تمایل کودک به مالیدن چشمها
- عطسه یا آبریزش شفاف بینی همراه با قرمزی چشم
- سابقه قرمزی چشم در فصل خاص یا محیطهای مشابه
یک نکته مهم: مالیدن چشمها التهاب را تشدید میکند و سطح قرنیه را آسیبپذیرتر میسازد. همین رفتار ساده میتواند قرمزی چشم کودکان بعد شنا را از یک تحریک خفیف به یک مشکل جدیتر نزدیک کند.
اهمیت انتخاب استخر مناسب برای کودکان
عینک شنا مهم است، اما کیفیت آب و مدیریت مجموعه نقش تعیینکنندهتری دارد. اگر سوزش چشم کودکان بعد شنا در یک استخر بارها تکرار میشود، بهتر است شرایط آن مجموعه بررسی شود: کیفیت آب، تهویه، تراکم شناگر، نظم دوش قبل از ورود به آب و میزان نظارت مربی.
برای اینکه معیارهای انتخاب را دقیق و یکجا ببینید، مطلب استاندار های استخر کودکان را بخوانید. در آنجا درباره نکات بهداشتی، ایمنی، تهویه و موارد مهم مخصوص ردههای سنی پایینتر توضیح داده شده است.
نکات و راهکارهای پیشگیری از سوزش و قرمزی چشم
پیشگیری به چند کار ساده وابسته است؛ اگر منظم اجرا شوند، دفعات سوزش چشم کودکان بعد شنا و قرمزی چشم کودکان بعد شنا کمتر میشود. برای رفع این قبیل از مشکلات رعایت نکات زیر را توصیه میکنیم:
انتخاب عینک مناسب و بدون نشتی
عینک باید سایز صورت کودک باشد و دور چشم را نرم و کامل پوشش دهد. نشتی یعنی تماس تکرارشونده آب با چشم و بالا رفتن احتمال قرمزی چشم کودکان بعد شنا. بند خیلی سفت هم فشار اطراف چشم را بالا میبرد و قرمزی پلک را بیشتر میکند.
دوش کوتاه قبل از ورود به آب
وقتی بدن خیس باشد، مواد کمتری از پوست و مو وارد آب میشود و کلرامینها کمتر شکل میگیرند. این نکته اگر در کل کلاس رعایت شود، کیفیت آب پایدارتر میماند و سوزش چشم کودکان بعد شنا کاهش پیدا میکند.
آموزش باز نکردن چشم زیر آب
باز کردن چشم زیر آب لایه اشکی را سریعتر به هم میزند. اگر کودک کنجکاو است، عینک با دید شفاف و راحت کمک میکند و مقاومت کودک را کمتر میکند.
شستوشوی صورت بعد از تمرین
بعد از شنا، صورت با آب تمیز شسته شود تا باقیمانده مواد شیمیایی از پوست و مژهها دور شود. در کودکانی که قرمزی چشم کودکان بعد شنا در آنها تکرار میشود، شستن ملایم گوشههای پلک هم مفید است.
جلوگیری از مالیدن چشمها
به کودک یاد بدهید اگر چشم میسوزد، پلک بزند و چشم را با دست فشار ندهد. مالش، التهاب را بیشتر میکند و در بعضی موارد خراش سطحی قرنیه میدهد؛ سپس سوزش چشم کودکان بعد شنا طولانی میشود.
انتخاب زمانهای خلوتتر برای کلاس
در ساعتهای خلوتتر، مواد آلی وارد آب کمتر است و کلرامینها پایینتر میمانند. این انتخاب ساده در کودکان حساس اثر واضح دارد و قرمزی چشم کودکان بعد شنا را کم میکند.
مصرف قطره چشمی فقط با نظر پزشک
قطرههای ضدقرمزی برای مصرف خودسرانه مناسب نیستند و گاهی ارزیابی را گمراه میکنند. اگر پزشک اشک مصنوعی بدون نگهدارنده پیشنهاد دهد، در برخی کودکان به کنترل سوزش چشم کودکان بعد شنا کمک میکند.
اگر دنبال محیطی هستید که برای کودکان طراحی شده باشد و روی کیفیت کلاس و مراقبتهای بهداشتی حساسیت داشته باشد، صفحه استخر کودکان ناوا اطلاعات خوبی درباره امکانات و شرایط ارائه میدهد. انتخاب مجموعهای با مدیریت دقیق آب و نظم بهداشت فردی، تعداد دفعات قرمزی چشم کودکان بعد شنا را کمتر میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بخش زیادی از سوزش چشم کودکان بعد شنا ظرف چند ساعت کمتر میشود. اگر علائم از الگوی معمول خارج شد، معاینه ارزش دارد؛ چون برخی مشکلات مثل خراشهای سطحی قرنیه یا التهاب شدید، با نگاه ساده در خانه قطعی نمیشود.
علائم سوزش شدید یا طولانیمدت
اگر علائم بیش از 24 ساعت باقی ماند یا شدت سوزش زیاد بود و کودک چشم را باز نگه نمیداشت، مراجعه توصیه میشود. همچنین موارد زیر را جدی بگیرید:
- تاری دید یا شکایت از کاهش وضوح
- حساسیت به نور
- احساس جسم خارجی که با شستوشو بهتر نمیشود
- تداوم سوزش چشم کودکان بعد شنا تا روز بعد
وجود قرمزی همراه با درد یا ترشح غیرعادی
ترشح زرد یا سبز، چسبیدن پلکها بعد از خواب، قرمزی یکطرفه همراه با درد یا تورم واضح پلکها بیشتر به عفونت یا التهاب شدید نزدیک است. در این شرایط مراجعه را عقب نیندازید، مخصوصاً وقتی قرمزی چشم کودکان بعد شنا با موارد زیر همراه شود:
- درد واضح یا ضرباندار
- ترشح غلیظ
- تورم قابل توجه پلک
- تب یا بیحالی همزمان
اگر این علائم را در فرزندتان مشاهده کردید، بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. در پایان باید بگوییم که پاکیزگی استخر جزء مهمترین فاکتورها است و نباید نادیده گرفته شود. رعایت مواردی که در این مطلب از سایت ناوا شرح دادیم از سوزش چشم کودکان بعد شنا جلوگیری میکند.
